Το καθεστώς μικρών επιχειρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 19 του Νόμου περί ΦΠΑ θεωρείται απλοποίηση για την αρχή, και πράγματι είναι. Το αν σε συμφέρει, όμως, εξαρτάται από ένα ερώτημα που σπάνια τίθεται: Ποιος πληρώνει τα τιμολόγιά σου; Στον κλάδο του ερωτικού περιεχομένου πρόκειται συνήθως για εταιρείες παραγωγής, και αυτό οδηγεί σε διαφορετικό αποτέλεσμα από ό,τι μια παράλληλη δραστηριότητα με ιδιώτες πελάτες. Αυτό το άρθρο εξηγεί τι επιφέρει το καθεστώς, ποιον βοηθά πραγματικά, πόσο σου κοστίζει και πώς λειτουργεί η αλλαγή.
Τι επιφέρει το καθεστώς
Όποιος χρησιμοποιεί το καθεστώς μικρών επιχειρήσεων δεν αναγράφει ΦΠΑ στα τιμολόγιά του και δεν αποδίδει ΦΠΑ στην εφορία. Αντί για τον φορολογικό συντελεστή και το ποσό του φόρου, στο τιμολόγιο αναγράφεται υπόδειξη σχετικά με την απαλλαγή από τον φόρο.
Το τίμημα είναι η έκπτωση του φόρου εισροών. Δεν μπορείς να πάρεις πίσω τον ΦΠΑ που περιλαμβάνεται στα δικά σου έξοδα. Κάμερα, φωτισμός, laptop, ταξίδια με τρένο, ξενοδοχείο, καλλυντικά για τη δουλειά, φορολογική συμβουλευτική: Η μικτή τιμή παραμένει δική σου δαπάνη.
Σημαντική είναι η διάκριση: Πρόκειται αποκλειστικά για τον ΦΠΑ. Φόρο εισοδήματος πληρώνεις σε κάθε περίπτωση επί των κερδών σου, ενώ δεν καταργείται ούτε η υποχρέωση να καταγράφεις έσοδα και έξοδα. Το καθεστώς σε απαλλάσσει από ένα είδος φόρου, όχι από τη λογιστική παρακολούθηση.
Τα όρια τζίρου και γιατί εδώ δεν αναφέρεται αριθμός
Το καθεστώς συνδέεται με όρια τζίρου: ένα για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος και ένα για το τρέχον. Εδώ δεν αναφέρουμε σκόπιμα τα ποσά. Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί αρκετές φορές, και ένας αριθμός σε ένα άρθρο περιοδικού είναι σωστός ακριβώς μέχρι να τον αλλάξει ο νομοθέτης.
Αξιόπιστη ενημέρωση θα πάρεις από την εφορία ή τον φοροτεχνικό σου, ακριβώς τη στιγμή που παίρνεις την απόφαση. Δεν πρέπει να βασίζεσαι σε στοιχεία προηγούμενων ετών από φόρουμ, αναρτήσεις σε ιστολόγια ή παλαιότερους οδηγούς.
Δύο σημεία είναι σημαντικά ανεξάρτητα από το ύψος του τζίρου. Πρώτον, συνυπολογίζεται ο τζίρος από όλες τις αυτοαπασχολούμενες δραστηριότητες και όχι μόνο από τα γυρίσματα. Αν διατηρείς επιπλέον ένα κανάλι για fans ή κάνεις webcam, τα προσθέτεις. Δεύτερον, το πρώτο έτος υπολογίζεται αναλογικά, αν ξεκινήσεις στα μέσα του έτους.
Το αποφασιστικό σημείο: δικαιούνται οι πελάτες σου έκπτωση του φόρου εισροών;
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της απόφασης. Το καθεστώς μικρών επιχειρήσεων σου προσφέρει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όταν οι πελάτες σου δεν μπορούν να πάρουν πίσω τον ΦΠΑ. Αυτό ισχύει για τους ιδιώτες πελάτες: Για εκείνους το τιμολόγιό σου χωρίς φόρο είναι απλώς φθηνότερο.
Οι εταιρείες παραγωγής, αντίθετα, δικαιούνται κατά κανόνα έκπτωση του φόρου εισροών. Για εκείνες ο αναγραφόμενος ΦΠΑ είναι ένα ποσό που απλώς διέρχεται από τα βιβλία τους και το οποίο παίρνουν πίσω από την εφορία. Το αν στο τιμολόγιό σου αναγράφεται φόρος ή όχι δεν αλλάζει το κόστος για την παραγωγή.
Το δυσάρεστο συμπέρασμα είναι το εξής: Όταν οι εντολείς σου είναι εταιρείες παραγωγής, το καθεστώς δεν προσφέρει κανένα πλεονέκτημα στον πελάτη σου, ενώ σου στερεί την έκπτωση του φόρου εισροών σε κάθε επένδυση. Το μειονέκτημα επιβαρύνει αποκλειστικά εσένα.
Πότε αξίζει παρ’ όλα αυτά
Υπάρχουν καλοί λόγοι για να το χρησιμοποιήσεις. Ο πιο προφανής είναι η λιγότερη γραφειοκρατία: δεν χρειάζονται προκαταβολικές δηλώσεις ΦΠΑ, διαχωρισμός ανά φορολογικό συντελεστή ή ερώτημα για το ποιος συντελεστής ισχύει για ποια υπηρεσία. Αν κάνεις γυρίσματα δύο ή τρεις φορές τον χρόνο και επενδύεις ελάχιστα, εξοικονομείς χρόνο και νεύρα χωρίς να χάνεις πολλά.
Σε συμφέρει επίσης όταν τα έσοδά σου προέρχονται κυρίως από ιδιώτες. Όποιος κερδίζει κυρίως μέσω δικού του καναλιού για fans ή μέσω webcam, πουλά σε τελικούς πελάτες. Προσοχή: Στις πλατφόρμες έχει σημασία αν σε πληρώνει η πλατφόρμα ή ο πελάτης σου και πώς είναι δομημένη η εκκαθάριση της πλατφόρμας. Αυτό είναι κάτι που το ξεκαθαρίζεις μία φορά με τον φοροτεχνικό σου και μετά δεν χρειάζεται να το ξανασχοληθείς.
Σε συμφέρει επίσης στην αρχική φάση, όταν δεν είναι ακόμη σαφές αν από μεμονωμένα γυρίσματα θα προκύψει μόνιμη δραστηριότητα. Ποια μεγέθη είναι ρεαλιστικά σε αυτή την περίπτωση αναφέρεται στην επισκόπησή μας για τα έσοδα.
Πότε γίνεται ακριβό
Γίνεται ακριβό μόλις αρχίσεις να επενδύεις. Ένας τρόπος υπολογισμού χωρίς επινοημένους αριθμούς: Ας υποθέσουμε ότι αγοράζεις τεχνικό εξοπλισμό και άλλα είδη και προσθέτεις ταξίδια, διαμονή και συμβουλευτικές υπηρεσίες. Με τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ του 19%, σε αυτές τις μικτές δαπάνες περιλαμβάνεται σχεδόν 16% ΦΠΑ. Με το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ παίρνεις πίσω αυτό το ποσοστό, ενώ ως μικρή επιχείρηση όχι.
Στην πλευρά των εσόδων, όταν οι πελάτες είναι εταιρείες παραγωγής, δεν υπάρχει αντίστοιχο πλεονέκτημα, επειδή στο κανονικό καθεστώς απλώς τιμολογείς το καθαρό ποσό συν τον φόρο και αποδίδεις τον φόρο στην εφορία. Η αμοιβή σου παραμένει ίδια, ενώ τα έξοδά σου γίνονται φθηνότερα.
Το όριο, επομένως, δεν βρίσκεται σε ένα ποσό τζίρου, αλλά στη δομή των εξόδων σου. Όποιος δεν αγοράζει τίποτα, δεν χάνει τίποτα. Όποιος δημιουργεί δικό του παραγωγικό εξοπλισμό, πληρώνει για την απλοποίηση.
Υπάρχει και ένα δεύτερο σημείο, ακόμη κι αν είναι άβολο: Ο φορολογικός συντελεστής που ισχύει για την υπηρεσία σου δεν είναι πάντοτε απολύτως σαφής, επειδή η καλλιτεχνική παροχή και η παραχώρηση δικαιωμάτων χρήσης μπορεί να αντιμετωπίζονται διαφορετικά. Στο καθεστώς μικρών επιχειρήσεων αυτό το ερώτημα δεν τίθεται, ενώ στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ τίθεται. Είναι κάτι που πρέπει να διευκρινίσεις μία φορά με ειδικό, αντί να το υπολογίζεις κατά προσέγγιση.
Αλλαγή καθεστώτος: παραίτηση, δέσμευση και επιστροφή
Μπορείς να παραιτηθείς από την εφαρμογή του καθεστώτος και να μεταβείς οικειοθελώς στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, ακόμη κι αν βρίσκεσαι κάτω από τα όρια. Η παραίτηση δηλώνεται στην εφορία και σε δεσμεύει για αρκετά ημερολογιακά έτη — σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική, για πέντε. Η εφορία θα σου επιβεβαιώσει την ισχύουσα διάρκεια και τη μορφή της δήλωσης πριν την υποβάλεις.
Προς την άλλη κατεύθυνση, η διαδικασία είναι αυτόματη: Όποιος υπερβεί τα όρια, υπάγεται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ το επόμενο έτος, χωρίς να τον υπενθυμίσει κανείς. Αν δεν το αντιληφθείς, εκδίδεις τιμολόγια χωρίς ΦΠΑ, αλλά εξακολουθείς να οφείλεις τον φόρο και πρέπει να τον ζητήσεις εκ των υστέρων από πελάτες που έχουν ήδη πληρώσει.
Γι’ αυτό η αλλαγή του έτους είναι η χρονική στιγμή κατά την οποία πρέπει να αθροίζεις τον τζίρο σου. Αν το κάνεις τον Ιανουάριο, έχεις χρόνο να αντιδράσεις αντί να δηλώνεις συμπληρωματική οφειλή τον Νοέμβριο. Το πώς συνδέονται αυτές οι προθεσμίες με την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας και το φορολογικό αποθεματικό αναφέρεται στο άρθρο μας για επαγγελματική δραστηριότητα και φόρους για performers.
Τι μπορείς να ξεκαθαρίσεις σε ένα ραντεβού
Η απόφαση αυτή είναι ένας υπολογισμός με τέσσερα μεγέθη: αναμενόμενος τζίρος, αναμενόμενα έξοδα, είδος πελατών και διάθεση για γραφειοκρατική διαχείριση. Ένα μεμονωμένο ραντεβού με φοροτεχνικό θα το απαντήσει καλύτερα για τη δική σου κατάσταση από οποιοδήποτε άρθρο, ακόμη και από αυτό.
Πάρε μαζί σου: μια εκτίμηση των ημερών γυρισμάτων σου, έναν κατάλογο των προγραμματισμένων αγορών και την πληροφορία για το αν πουλάς επιπλέον σε ιδιώτες μέσω δικών σου καναλιών. Όποιος έχει έτοιμα αυτά τα τρία στοιχεία, ολοκληρώνει τη συζήτηση σε είκοσι λεπτά και έχει την απάντηση για τα επόμενα χρόνια. Ποιες άλλες ερωτήσεις εμφανίζονται συχνά συγκεντρώνουμε στις συχνές ερωτήσεις.
Σημείωση: Αυτό το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση και δεν αντικαθιστά φορολογική ή νομική συμβουλή.