Take

Een take is een enkele opname: de camera loopt, de handeling wordt gespeeld en de camera stopt. Elke opname wordt geteld en benoemd, zodat die later in de montage terug te vinden is. Een scène van twee minuten kan uit twintig takes bestaan, waarvan er uiteindelijk drie worden gebruikt.

Waarom er zo veel zijn

De meest voorkomende misvatting van beginners is dat een take net zo lang wordt herhaald totdat de acteurs het „goed“ doen. In werkelijkheid heeft het merendeel van de herhalingen helemaal niets met de acteurs te maken. Er wordt herhaald omdat dezelfde handeling vanuit meerdere posities nodig is, omdat er veiligheidsmateriaal wordt gemaakt of omdat een technische factor niet goed was.

Meestal wordt dit aangekondigd met scène en nummer, bijvoorbeeld „scène vier, take zeven“. Het nummer dient uitsluitend om de opname in de montage te kunnen terugvinden. Het is geen telling van jouw mislukte pogingen, ook al kan het op de derde draaidag wel zo voelen.

Waardoor een opname wordt afgebroken

• Geluid: een vliegtuig, een koelkast, een mobiele telefoon in de naastgelegen ruimte, een krakende vloer. Geluid is verreweg de meest voorkomende reden om af te breken.
• Licht: een schaduw waar die niet hoort, een wolk voor het raam, een lamp in beeld.
• Aansluiting: iets past niet bij het vorige shot, zie Continuity.
• Techniek: de focus is verloren gegaan, de geheugenkaart is vol, een kabel is in beeld, de camerabeweging is niet goed uitgevoerd.
• Verloop: iemand staat in beeld, een beweging kwam te vroeg, de posities kloppen niet.

Pas daarna komen inhoudelijke redenen. En zelfs die hebben meestal met finetuning te maken: een kleinigheid in de timing, een blik die een seconde te lang duurde.

Een herhaling is geen beoordeling

Een take die voor de vijfde keer wordt opgenomen, zegt niets over jouw geschiktheid. Ervaren teams zeggen er daarom bij waarom er opnieuw wordt opgenomen — „nog een keer, we hadden een geluid“ in plaats van een woordeloos „nog een keer“. Zegt niemand iets, dan mag je het vragen. Het antwoord kost niemand iets en neemt onnodige spanning bij je weg.

Omgekeerd geldt ook: een opname die jij zelf mislukt vindt, kan precies de opname zijn die wordt gebruikt. De beoordeling vindt plaats in de montage, niet op de set.

Je energie verdelen

Veel takes betekenen lichamelijke herhaling, vaak urenlang. Dat is het deel van het werk dat het meest wordt onderschat. Twee dingen helpen daarbij concreet:

Ten eerste: drink en vraag actief om pauzes. Tussen de opnames door is er tijd, en niemand verwacht dat je die ongebruikt laat. Ten tweede: als je merkt dat het lichamelijk niet meer gaat, zeg dat dan vóór de volgende take en niet halverwege. Een geplande stop kost tien minuten, een onderbreking tijdens de opname kost een hele opname.

Toch mag je op elk moment stoppen — daarvoor is er het commando Cut, dat niet alleen aan de regie toekomt. Hoe zo’n dag in zijn geheel aanvoelt, beschrijft het artikel over de draaidag van aankomst tot einde van de werkdag.