Cut

Cut is het commando dat een lopende opname beëindigt. Het wordt hardop uitgesproken, iedereen houdt stil en de camera stopt. Het woord is daarom zo kort en internationaal, omdat het in elke situatie onmiddellijk begrepen moet worden — ook door teamleden die op dat moment niet kijken.

De regie beëindigt de take

Normaal gesproken komt het commando van de regie, wanneer een take erop staat of iets niet goed is gegaan. Daarna volgt meestal een korte mededeling over hoe het verdergaat: nog een keer, een nieuwe instelling of pauze. Dat is puur organisatie van het verloop en gebeurt op een draaidag tientallen keren.

Hierbij moeten twee dingen uit elkaar worden gehouden. „Cut“ beëindigt de lopende opname, meer niet. Pas de mededeling daarna zegt of de scène is afgerond. Zolang er niets wordt gezegd, blijft de positie bij twijfel behouden, omdat er direct verder kan worden gedraaid.

En jij kunt op elk moment stoppen

Dat is het belangrijkste deel van dit lemma: het recht om een opname te beëindigen ligt niet alleen bij de regie. Iedere acteur kan een lopende opname op elk moment stoppen — onmiddellijk, zonder waarschuwing en zonder opgaaf van reden.

Daarvoor zijn er twee gebruikelijke manieren. Een safeword is een vooraf afgesproken woord dat de opname onmiddellijk stillegt; het wordt bewust zo gekozen dat het in geen enkele scène per ongeluk wordt uitgesproken. De stoplichtcode werkt in stappen: geel betekent langzamer of overleg, rood betekent onmiddellijk stoppen. Beide worden vóór de eerste take vastgelegd en aan het hele team meegedeeld, niet alleen aan de regie.

Als niets daarvan is afgesproken, geldt het uitgesproken „Cut“ of „Stop“ net zo goed. Een team dat daar niet onmiddellijk op reageert, werkt niet professioneel — dit is geen kwestie van ervaring of hectiek, maar een basisregel.

Wat er daarna gebeurt

Na een onderbreking door jou wordt er niet onderhandeld en wordt er niet gevraagd waarom. Gebruikelijk is: opname uit, badjas of deken, iets te drinken en een rustige plek. Pas daarna bespreekt de productieleiding of en hoe er verder wordt gedraaid.

Een onderbreking is geen contractbreuk en geen reden om je gage te verlagen. Het recht op onderbreking maakt deel uit van het contract en is er niet in strijd mee. Al gedraaid materiaal blijft voorlopig liggen; of het mag worden gebruikt, hangt af van de gegeven toestemming en van de vraag of je die toestemming handhaaft.

Vóór de eerste take vastleggen

Bespreek drie punten voordat de camera voor het eerst draait:

1. Welk woord of welke code geldt en of het hele team die kent.
2. Wat er geldt als je niet kunt spreken — een afgesproken handgebaar of twee keer kloppen.
3. Wie na een onderbreking aanspreekbaar is, en dat moet iemand anders zijn dan de regie.

Deze drie vragen kosten twee minuten en veranderen de structuur van de hele draaidag. Een productie die ze vooraf beantwoordt, heeft al vóór jou over dit onderwerp nagedacht — ook dat is nuttige informatie over je opdrachtgever.