Lexicon · Productie en set
Geluid
Geluid omvat de geluidsopname op de set en de persoon die microfoons plaatst, niveaus controleert en zorgt voor verstaanbare spraak in het materiaal.
Geluid betekent op de set de volledige geluidsopname en de persoon die daarvoor verantwoordelijk is. Die persoon kiest de microfoons en plaatst ze, controleert via een koptelefoon of spraak verstaanbaar en vrij van storende geluiden wordt opgenomen, en meldt wanneer een opname om geluidsredenen moet worden overgedaan. Bij kleine producties neemt de cameramaker deze taak er ook bij.
hengelmicrofoon, dasspeldmicrofoon, camerageluid
Je krijgt het vaakst met drie soorten geluidsopnames te maken. Een hengelmicrofoon is een microfoon aan een lange stang die van boven of onder naar de sprekende persoon wordt gebracht zonder in beeld te komen. Een dasspeldmicrofoon is klein, wordt aan de kleding of direct op het lichaam bevestigd en met een zender verbonden. De microfoon op de camera neemt vooral omgevingsgeluid op en is zelden voldoende voor verstaanbare dialogen.
Welke methode wordt gebruikt, hangt af van de scène en het budget. Voor jou maakt dat verschil: voor een hengelmicrofoon is een extra persoon in de ruimte nodig, terwijl een dasspeldmicrofoon contact met je lichaam of kleding vereist.
Wie de microfoon aanbrengt
Een dasspeldmicrofoon wordt vaak onder de kleding verborgen, met tape vastgezet en de zender wordt op de rug of heup bevestigd. De geluidsmedewerker legt vooraf uit waar de microfoon moet zitten en vraagt of die persoon hem mag aanbrengen of dat jij het liever zelf doet. Beide zijn gebruikelijk. Als aanraking op dat moment ongemakkelijk voor je is, zeg dat dan; instemming geldt ook voor technische handelingen. Een professionele geluidsmedewerker laat je dan zien hoe je hem zelf aanbrengt.
Stilte op de set
Geluid is gevoelig. Een trillende telefoon, geritsel met papier, een gesprek in de naastgelegen ruimte: alles komt in de opname terecht. Daarom wordt vóór elke opname aangekondigd dat het stil moet zijn en wordt een opname soms afgebroken, ook al verliep alles vóór de camera goed. Dat is niet jouw fout. Zet je telefoon vóór het begin op stil en leg hem buiten de set.
Niet elk geluid hoeft in het origineel goed te zijn. Sommige geluiden worden in de postproductie bewerkt, vervangen of met muziek onderlegd. Spraak die later opnieuw moet worden ingesproken, is een aparte afspraak en moet vooraf bekend zijn.
Je stem is herkenbaar
Geluid is het aspect waar de meeste mensen bij anonimiteit het minst aan denken. Wie het gezicht niet laat zien maar wel spreekt, is voor mensen uit de eigen omgeving toch herkenbaar. Een stem, een dialect of een typische formulering is daar vaak al voldoende voor. Het artikel Anoniem werken beschrijft wat je daartegen kunt doen en wat niet.
Als je anoniem wilt filmen, spreek dan vooraf af of je moet spreken, of de spraak in het uiteindelijke materiaal blijft en of die achteraf wordt vervormd. Deze afspraak hoort in het contract te staan. Een script met dialogen moet je hierop controleren voordat je toezegt, niet pas op de set.
Open vraag daarover?
Begrippen leggen uit wat iets is, maar niet altijd hoe het in jouw situatie werkt. Als je wilt weten wat dit concreet voor jou betekent, vraag het ons — dat hoeft geen aanmelding te worden. Veel antwoorden staan al bij de veelgestelde vragen.