Wat verdient een actrice in Duitsland? Cijfers, marges en wat er uiteindelijk overblijft

We hebben de bekende Duitstalige castingsites en het grootste vakblad doorgenomen — samen goed voor enkele honderdduizenden woorden. Over de vraag wat een actrice per draaidag krijgt, staat daar geen enkel bedrag. Alleen formuleringen als „per draaidag een honorarium als zelfstandige“. Dat klopt, maar helpt niemand bij een beslissing. Daarom rekent dit artikel de weg van de brutovergoeding naar het nettobedrag door: welke bandbreedtes realistisch zijn, wat er op één draaidag afgaat en wat er na belastingen en uitvaldagen over een jaar overblijft. Onder welke voorwaarden wij bemiddelen, staat op de pagina over verdiensten. Hier gaat het om de berekening erachter.

De bandbreedtes

De volgende bedragen zijn brutovergoedingen per draaidag uit lopende producties in Duitsland. Ze zijn geen toezegging — wat je krijgt, hangt af van de rol, draaiduur, inhoud en productie.

• Fotoproductie: 250 tot 600 euro. Sets voor tijdschriften, portals en campagnes, meestal vier tot acht uur.
• Videoproductie: 400 tot 1.200 euro. Bijrollen liggen aan de onderkant, hoofdrollen met gezicht aan de bovenkant.
• Eventbegeleiding: 200 tot 500 euro. Beurzen, presentaties, fotocalls, zonder seksuele handelingen.

Dit zijn dagtarieven, geen uurtarieven. Een draaidag wordt naar boven begrensd door de afgesproken draaitijd, niet door het moment waarop de productie klaar is. Daarom is de vraag hoe lang de dag duurt altijd ook een vraag over de vergoeding.

Webcam en livestream werken anders: daar wordt niet per dag afgerekend, maar ontvang je een deel van de omzet. De uitbetalingspercentages van de platforms liggen tussen 25 en 90 procent — een verschil dat meer invloed heeft op je verdiensten dan het aantal uren voor de camera. Hoe dit wordt berekend, staat in het artikel over webcaminkomsten.

Wat er tussen het contract en je rekening zit

Een bedrag op het contract is niet wat er aan het einde van de maand overblijft. Daartussen zitten vijf posten, waarvan er geen vanzelf verdwijnt.

• Reiskosten. Trein of brandstof, afhankelijk van de draailocatie 20 tot 120 euro. Sommige producties vergoeden dit, veel niet. Dit moet je vóór de toezegging regelen, niet erna.
• Voorbereiding. Cosmetica, haar, nagels, waxen. Wie dit professioneel laat doen, zit al snel op 80 tot 150 euro per maand — onafhankelijk van hoe vaak er wordt gedraaid.
• Tests. Bij de producties die wij bemiddelen, betaalt de productie het STI-panel. Wie daarnaast zelfstandig draait of vaker test, betaalt zelf: afhankelijk van de omvang 60 tot 180 euro.
• Belastingen. Als zelfstandige betaal je inkomstenbelasting over de winst. Er wordt niets automatisch ingehouden; de rekening komt later.
• Tijd. Een draaidag betekent vaak tien tot twaalf uur inclusief reistijd, voorbereiding en wachttijd. Je wordt betaald voor de dag, niet voor het uur.

Een voorbeeldberekening

Neem een videoproductie met een vergoeding van 700 euro, twee uur reistijd met de trein en geen vergoeding van de reiskosten:

• Brutovergoeding: 700 euro
• Treinreis heen en terug: min 60 euro
• Aandeel in de voorbereidingskosten van de maand: min 40 euro
• Winst uit deze dag: 600 euro
• Reserve voor de inkomstenbelasting, hier berekend met 30 procent: min 180 euro
• Blijft over: ongeveer 420 euro

Het belastingtarief is de onzekerste factor in deze berekening. Het hangt niet af van de vergoeding, maar van je totale jaarinkomen. Wie in loondienst werkt en daarnaast draait, belast deze winst boven op het loon en komt uit in het hogere deel van zijn of haar persoonlijke tarief. Wie verder niets verdient, betaalt onder bepaalde omstandigheden helemaal niets over hetzelfde bedrag. De basisprincipes staan in het artikel over onderneming en belastingen.

Omgerekend naar twaalf uur is 420 euro ongeveer 35 euro per uur, na kosten en belastingreserve. Dat is een net tarief. Het is alleen niet het bedrag dat op het contract staat — en dit verschil verklaart de meeste teleurstellingen in het eerste jaar.

Wat helemaal niet wordt betaald

Het dagtarief geldt voor de draaidag. Alles wat daarnaast komt, is onbetaalde werktijd — en over een heel jaar gerekend weegt die zwaarder dan de afzonderlijke eurobedragen hierboven.

• Uitvaldagen. Een draai wordt op korte termijn uitgesteld, de bezetting verandert of een testuitslag blijkt positief. De dag is dan geblokkeerd en levert niets op. Een uitvalsvergoeding is mogelijk, maar alleen als die vooraf in het contract staat.
• Castings en voorgesprekken. De casting zelf kost je bij ons niets. Reistijd en tijd worden desondanks door niemand betaald.
• Wachttijd boven de afgesproken draaitijd. Als een set uitloopt, wordt dit alleen vergoed als er een regeling voor overuren is afgesproken. Wat hiervan kan worden gedeclareerd, staat in het artikel over reiskosten, onkosten en wachttijd.
• Administratie. Facturen, bonnetjes, testafspraken, afspraken over tijden, belastingdocumenten. Reken op meerdere uren per maand, ook zonder één enkele draaidag.
• Herstel. Na twaalf uur op de set is de volgende dag zelden productief. Wie daarnaast in loondienst werkt, kan die dag beter vrijhouden.

Omzet is geen winst

De meest voorkomende rekenfout bij de start: je vermenigvuldigt de dagvergoeding met een gewenst aantal draaidagen en komt uit op een jaarinkomen dat niets met de werkelijkheid te maken heeft. Daar zijn twee redenen voor.

Ten eerste is de werkvoorraad onregelmatig. Wie nieuw is, draait in de eerste maanden zelden meer dan één of twee keer, en tussen twee boekingen zitten vaak weken zonder passende aanvraag. Dat zegt niets over de beoordeling van je sollicitatie, maar heeft te maken met de huidige castings.

Ten tweede lopen de kosten door, ook als er niet wordt gedraaid. Voorbereiding, telefoongesprekken, reizen, belastingadvies: deze posten zijn weliswaar als bedrijfskosten aftrekbaar, maar moeten eerst gewoon worden betaald.

Een rekenvoorbeeld voor twaalf maanden, als rekenwaarde en niet als prognose: twaalf draaidagen à 700 euro leveren 8.400 euro omzet op. Trek daar ongeveer 2.000 euro lopende kosten van af, dan blijft 6.400 euro winst over, waarover afhankelijk van je overige inkomen nog belasting wordt geheven. Dat is een nette bijverdienste en geen maandinkomen.

De eerlijke conclusie luidt daarom: het werk wordt op afzonderlijke dagen goed betaald. Een betrouwbaar maandinkomen ontstaat pas met continuïteit, betrouwbaarheid en meestal een tweede inkomstenbron.

Wat de prijs beïnvloedt

Vier factoren bepalen waar je binnen de marge uitkomt. Drie daarvan heb je zelf in de hand.

1. Betrouwbaarheid. De meest onderschatte factor. Wie op tijd is, voorbereid verschijnt en afspraken nakomt, wordt opnieuw geboekt — en drie boekingen van 600 euro zijn meer waard dan één boeking van 900.
2. Rol en zichtbaarheid. Een hoofdrol met gezicht wordt anders betaald dan een bijrol. Wie zonder gezicht draait, verlaagt de vergoeding bewust en koopt daarmee bescherming in.
3. Gebruiksrechten. Een onbeperkte vrijgave in tijd en gebied is meer waard dan een tijdelijke. Omdat in deze branche vrijwel altijd eenmalig wordt afgerekend, is de contractdag de enige gelegenheid om daar iets aan te veranderen. Waar het hierbij om gaat, staat in het artikel over periode, gebied en kanalen.
4. Inhoud. Hoe specifieker de vereisten, hoe hoger de vergoeding ligt — en hoe beter je vooraf moet weten waar je aan begint. Een toeslag is geen reden om een grens te verleggen.

Er valt meer te onderhandelen dan de meeste mensen denken, alleen zelden over de vergoeding zelf. Welke punten daadwerkelijk bespreekbaar zijn, staat in het artikel over het onderhandelen over de voorwaarden.

Zo herken je onrealistische beloften

In de branche doen uitspraken de ronde als „enkele duizenden euro’s per maand zijn geen uitzondering“. Zulke beweringen staan op sites die iets verkopen: een bestand, een shoot of een seminar. Wie een inkomen belooft zonder je beschikbaarheid, je grenzen en de werkvoorraad te kennen, geeft advies zonder basis.

Drie vragen maken dit betrouwbaar duidelijk. Welke marge geldt voor dit productietype? Wie betaalt de vergoeding en wanneer? Wat gebeurt er als de afspraak uitvalt? Wie daarop geen bedragen noemt, heeft er óf geen óf wil ze niet noemen. Beide zijn redenen om verder te zoeken.

Let op: dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen belasting- of juridisch advies. De genoemde bandbreedtes zijn ervaringswaarden, geen toezegging.