Twee situaties worden vaak op één hoop gegooid, hoewel ze verschillend moeten worden aangepakt. Ten eerste: materiaal duikt buiten het afgesproken kader op — dat is een leak. Ten tweede: iemand dreigt materiaal in jouw omgeving te verspreiden — dat is afpersing en dus een strafbaar feit. Voor beide gevallen bestaat er een aanpak, en in beide gevallen zijn de eerste uren bepalend voor de kans op succes. Eén zin geldt voor alles wat nu volgt: veiligstellen komt vóór reageren. Wat eenmaal verwijderd of weggeklikt is, staat later niet meer tot je beschikking.
Geval 1: materiaal duikt op waar het niet thuishoort
Je contract bepaalt waar er gepubliceerd mag worden, binnen welke periode en in welk gebied. Alles wat buiten dit kader opduikt, is een leak — op een tubewebsite, in een messenger-groep, op een spiegelportaal of als bestand in een uitwisselingsnetwerk.
De eerste impuls is meestal om het venster te sluiten. Begrijpelijk, maar duur: als de website een week later offline gaat of het bericht wordt verplaatst, ontbreekt je elke basis voor verdere stappen. De eerste stap is daarom niet melden, maar documenteren.
Documenteer voordat je iets meldt
- De volledige URL, niet alleen het domein — inclusief alle tekens na de slash
- Een screenshot van de pagina waarop de adresbalk leesbaar is, met datum en tijd in beeld
- Naam van de uploader of het kanaal, uploaddatum, titel en beschrijving
- Waar en hoe je het hebt gevonden, bijvoorbeeld de zoekterm die naar het resultaat leidde
- Een eigen lijst met elke vindplaats en de datum van elke melding
Deze lijst is meer dan administratie. Gelekt materiaal wordt gespiegeld: een bestand duikt in golven op steeds nieuwe websites op. Wie de eerste vindplaatsen heeft gedocumenteerd, herkent patronen, kan tegenover platforms naar eerdere meldingen verwijzen en heeft bij een geschil iets in handen.
Melding bij de platformexploitant
Bijna elk groter platform heeft een meldformulier voor intieme opnames die zonder toestemming zijn verspreid en een tweede formulier voor auteursrechtinbreuken. Beide routes staan open en sluiten elkaar niet uit.
De ene route loopt via je persoonlijkheidsrecht en het portretrecht — die kun je zelf bewandelen. De andere loopt via de exploitatierechten en behoort toe aan de productie. Welke rechten je tijdens de opname overdraagt en welke bij jou blijven, wordt uitgelegd in het artikel over het modelcontract.
Is er geen formulier, dan helpt het Abuse-adres uit het impressum of uit de domeinregistratie. Schrijf zakelijk: om welke inhoud het gaat, op welk adres die staat, waarom die daar niet mag staan en tegen wanneer je verwijdering verwacht. Geen lange tekst, geen verontwaardiging. De reactietijden verschillen aanzienlijk en sommige exploitanten reageren helemaal niet.
Verwijderingsverzoek bij zoekmachines
Een zoekmachine beheert niet de website waarop het materiaal staat. De zoekmachine kan het resultaat echter wel uit de index verwijderen, en voor intieme opnames die zonder toestemming worden verspreid bestaan daarvoor aparte aanvraagprocedures.
Daardoor verdwijnt het materiaal niet van het internet. Het verdwijnt uit zoekopdrachten naar je naam — en dat is het deel dat in het dagelijks leven daadwerkelijk pijn doet, omdat buren, collega’s en familie daar zoeken.
Dien dit verzoek gelijktijdig met de melding bij de exploitant in, niet daarna. Beide procedures lopen onafhankelijk van elkaar en in een volledig verschillend tempo.
Waarom de productie vroeg wordt geïnformeerd
Als rechthebbende heeft de productie doorgaans sterkere aanspraken. Ze bezit de exploitatierechten, heeft contracten met distributiepartners en vaak een advocatenkantoor dat verwijderingsverzoeken routinematig behandelt. Een verzoek op grond van het auteursrecht en naburige rechten wordt door veel platforms sneller behandeld dan een verzoek op grond van het persoonlijkheidsrecht, omdat daar gevestigde procedures achter zitten.
Dat geldt ook als je je ongemakkelijk voelt bij de melding. Bij producties die wij hebben bemiddeld, nemen wij de correspondentie met platforms en zoekmachines over. Dat kost je niets, ook niet als de opname jaren geleden heeft plaatsgevonden. Een korte e-mail volstaat.
Komt de leak van de productie zelf, omdat zij het materiaal buiten de afgesproken kanalen exploiteert, dan is dat een contractbreuk met eigen aanspraken. Ook dan geldt: eerst documenteren, daarna confronteren. Wat anonimiteitstechniek in zulke gevallen wel en niet kan doen, staat in het artikel Anoniem werken.
Geval 2: iemand dreigt met publicatie
Typisch zijn berichten van een voormalige partner, van een onlinecontact of van iemand die beweert materiaal te bezitten. De dreiging luidt bijna altijd hetzelfde: betalen, anders gaat het naar familie, werkgever of buren.
Vier zinnen, in deze volgorde: Niet betalen. Niets verwijderen. Alles veiligstellen. Aangifte doen.
Reageer niet inhoudelijk, onderhandel niet, stuur niets na en bevestig niets. Sla de volledige conversatie op in plaats van afzonderlijke fragmenten: profielnamen, gebruikers-ID’s, tijdstempels, betalingsverzoeken, rekeninggegevens of walletadressen, screenshots en, waar mogelijk, de gegevensexport van de dienst.
Eén punt is bijzonder belangrijk, omdat het veel mensen ervan weerhoudt naar de politie te stappen: afpersing is een strafbaar feit, ongeacht hoe het materiaal tot stand is gekomen. Het maakt niet uit of je het zelf hebt opgenomen en verstuurd, of het afkomstig is uit een legale productie, of dat je achteraf anders had willen beslissen. De vraag naar eigen schuld speelt hier geen rol.
Waarom betalen de situatie meestal verergert
Een betaling bewijst de andere partij maar één ding: dat je betaalt. Er volgt doorgaans een tweede eis, vaak met een kortere termijn. Aan het materiaal verandert niets, het blijft in handen van een ander en je krijgt geen bewijs van verwijdering — alles kan worden beloofd, niets kan worden bewezen.
Daar komt het praktische punt bij: de gevraagde betaalmethoden zijn meestal zo gekozen dat het geld niet kan worden teruggehaald. Wie betaalt, verliest het bedrag en houdt het probleem.
Als je al hebt betaald, is dat geen reden om het daarbij te laten. Bewaar de betalingsbewijzen en doe toch aangifte. Bewijzen van betaalroutes vormen een spoor en zijn voor het onderzoek vaak bruikbaarder dan de chatgeschiedenis.
De ongemakkelijke, maar effectiefste stap
Een dreiging werkt alleen zolang de aangekondigde publicatie iets kan vernietigen. Wie de mensen om wie het gaat zelf inlicht, ontneemt de dreiging haar basis. Eén zin tegen de juiste persoon kan meer bereiken dan welke betaling ook — en het gesprek vindt plaats op jouw voorwaarden in plaats van die van een afperser.
Dat is ongemakkelijk en de beslissing ligt volledig bij jou. Maar het is de enige stap in deze lijst die je blijvend van afpersbaarheid bevrijdt.
Opmerking: dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen juridisch advies in een individueel geval.
Vragen daarover?
Schrijf ons of bekijk hoe een samenwerking verloopt.