Συναίνεση

Συναίνεση είναι η συγκατάθεση όλων των συμμετεχόντων για κάθε επιμέρους πράξη μπροστά στην κάμερα: ενημερωμένη, εκούσια, σχετική με συγκεκριμένες πράξεις και ανακλητή ανά πάσα στιγμή. Στο σετ, η συναίνεση δεν είναι ένα έντυπο που υπογράφεται το πρωί και μετά θεωρείται διεκπεραιωμένο, αλλά μια κατάσταση που πρέπει να διατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας γυρισμάτων.

Ο όρος προέρχεται από την αγγλοσαξονική πρακτική παραγωγής και έχει καθιερωθεί ως όρος εργασίας στις γερμανικές ερωτικές παραγωγές, επειδή περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η επικοινωνία στο σετ. Η νομική πλευρά του ίδιου ζητήματος στη Γερμανία υπάγεται στην έννοια της συναινετικότητας και λειτουργεί με διαφορετικούς κανόνες.

Τα τέσσερα χαρακτηριστικά

• Ενημερωμένη. Πριν συμφωνήσεις, γνωρίζεις τι θα γυριστεί: ποιες πράξεις, με ποιον, για πόση διάρκεια και πόσο explicit θα είναι το αποτέλεσμα. Όποιος μαθαίνει μόλις στο σετ περί τίνος πρόκειται, δεν μπορεί να συναινέσει ενημερωμένα.
• Εκούσια. Η συγκατάθεση υπό πίεση δεν είναι συγκατάθεση. Η πίεση σπάνια ασκείται με απειλές· συνήθως προκύπτει από την έλλειψη χρόνου, μια ομάδα που περιμένει, υπαινιγμούς για μελλοντικές κρατήσεις ή μια αμοιβή που ξαφνικά συνδέεται με μια πρόσθετη πράξη.
• Συγκεκριμένη. Η συμφωνία ισχύει για όσα συζητήθηκαν, όχι για όλα όσα βρίσκονται θεματικά κοντά. Όποιος συμφωνεί σε μια σκηνή δεν έχει έτσι συμφωνήσει και σε ένα δεύτερο πλάνο με διαφορετικό περιεχόμενο.
• Ανακλητή. Ένα «ναι» μπορεί να ανακληθεί, ακόμη και στη μέση της λήψης και χωρίς αιτιολόγηση. Αυτός είναι ο πυρήνας του δικαιώματος διακοπής.

Γιατί γίνεται νέα ερώτηση πριν από κάθε setup

Μια ημέρα γυρισμάτων σπάνια εξελίσσεται ακριβώς σύμφωνα με το σχέδιο. Ένα πλάνο δεν λειτουργεί στην εικόνα, αλλάζει μια θέση ή κάποιος προτείνει αυθόρμητα μια παραλλαγή. Κάθε μία από αυτές τις αλλαγές επηρεάζει τη βάση πάνω στην οποία δόθηκε η συναίνεση.

Γι’ αυτό, στα επαγγελματικά οργανωμένα σετ, πριν από κάθε νέο setup γίνεται ένας σύντομος έλεγχος: Τι ακολουθεί τώρα, αντιστοιχεί σε όσα συζητήθηκαν, είναι εντάξει για όλους τους συμμετέχοντες; Αυτά τα δύο λεπτά αποτρέπουν την κατάσταση κατά την οποία κάποιος αντιλαμβάνεται στη μέση της λήψης ότι δεν είχε συναινέσει ποτέ σε αυτό που συμβαίνει.

Ένα «όχι» σε αυτό το σημείο δεν είναι σύγκρουση, αλλά πληροφορία για την παραγωγή. Όποιος, αντί γι’ αυτό, ακούει ότι «έχουμε ήδη προχωρήσει τόσο», δεν εργάζεται με συναίνεση, αλλά με διαπραγματευτική πίεση.

Η συναίνεση δεν είναι ευγένεια απέναντι στις γυναίκες

Η αρχή ισχύει για όλους στο σετ, ανεξάρτητα από το φύλο και την εμπειρία. Ακόμη και ένας έμπειρος ηθοποιός μπορεί να αρνηθεί μια πράξη που δεν είχε συζητηθεί προηγουμένως, και επίσης θα ερωτηθεί πριν αλλάξει κάτι.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι οι συνεννοήσεις δεν γίνονται μόνο μέσω της σκηνοθεσίας, αλλά μεταξύ όλων όσοι βρίσκονται στη σκηνή. Δύο άνθρωποι που έχουν μιλήσει μεταξύ τους για πέντε λεπτά πριν από το γύρισμα συνεργάζονται διαφορετικά από δύο ανθρώπους που συναντιούνται για πρώτη φορά μπροστά στην κάμερα.

Πώς αναγνωρίζεις ένα σετ που λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο

Υπάρχει μια προκαταρκτική συζήτηση, κατά την οποία σε ρωτούν για τα όριά σου και όχι μόνο για τη διαθεσιμότητά σου. Υπάρχει ένα κατονομασμένο πρόσωπο επικοινωνίας που δεν είναι ο σκηνοθέτης. Οι αλλαγές στη διαδικασία ανακοινώνονται και δεν επιβάλλονται αιφνιδιαστικά. Και όταν διστάζεις, αυτό αντιμετωπίζεται ως απάντηση και όχι ως αφετηρία διαπραγμάτευσης.

Αν λείπουν όλα αυτά, δεν αποτελεί απόδειξη κακών προθέσεων, αλλά ένδειξη μιας ανοργάνωτης παραγωγής. Οι κανόνες που ισχύουν στις κρατήσεις μας αναφέρονται στη σελίδα Ασφάλεια.