Zgoda

Zgoda oznacza zgodę wszystkich osób uczestniczących na każdą pojedynczą czynność przed kamerą: świadomą, dobrowolną, dotyczącą konkretnych czynności i możliwą do wycofania w każdej chwili. Na planie zgoda nie jest formularzem podpisywanym rano i później odhaczanym, lecz stanem, który musi trwać przez cały dzień zdjęciowy.

Termin ten pochodzi z anglosaskiej praktyki produkcyjnej i przyjął się jako robocze określenie w niemieckich produkcjach erotycznych, ponieważ opisuje sposób komunikowania się na planie. Prawny aspekt tej samej kwestii jest w Niemczech określany jako zgodność woli i podlega innym zasadom.

Cztery cechy

• Świadoma. Przed wyrażeniem zgody wiesz, co będzie nagrywane: jakie czynności, z kim, przez jaki czas i jak bardzo eks­plicytny będzie rezultat. Osoba, która dopiero na planie dowiaduje się, o co chodzi, nie może wyrazić świadomej zgody.
• Dobrowolna. Zgoda wyrażona pod presją nie jest zgodą. Presja rzadko przybiera formę gróźb, najczęściej wynika z braku czasu, oczekującej ekipy, aluzji dotyczących przyszłych angaży albo wynagrodzenia, które nagle zostaje uzależnione od dodatkowej czynności.
• Konkretna. Zgoda dotyczy tego, co ustalono, a nie wszystkiego, co jest tematycznie zbliżone. Zgoda na jedną scenę nie oznacza zgody na drugie ujęcie o innej treści.
• Możliwa do wycofania. Zgodę można wycofać, także w trakcie trwającego nagrania i bez podawania przyczyny. To istota prawa do przerwania.

Dlaczego przed każdym ustawieniem pyta się ponownie

Dzień zdjęciowy rzadko przebiega dokładnie zgodnie z planem. Ujęcie nie działa w kadrze, zmienia się pozycję albo ktoś spontanicznie proponuje wariant. Każda z tych zmian dotyka podstawy, na której wyrażono zgodę.

Dlatego na profesjonalnie prowadzonych planach przed każdym nowym ustawieniem krótko sprawdza się: co teraz będzie się działo, czy odpowiada to wcześniejszym ustaleniom i czy wszystkim osobom uczestniczącym to odpowiada. Te dwie minuty zapobiegają sytuacji, w której ktoś w trakcie nagrania orientuje się, że nigdy nie wyraził zgody na to, co właśnie się dzieje.

Odmowa w tym momencie nie jest konfliktem, lecz informacją dla produkcji. Jeśli zamiast tego słyszysz, że przecież zaszło się już tak daleko, nie jest to praca oparta na zgodzie, lecz wywieranie presji negocjacyjnej.

Zgoda nie jest uprzejmością wobec kobiet

Ta zasada dotyczy wszystkich osób na planie, niezależnie od płci i doświadczenia. Nawet doświadczony wykonawca może odmówić czynności, o której wcześniej nie rozmawiano, i także jego pyta się, zanim cokolwiek się zmieni.

W praktyce oznacza to, że ustalenia nie odbywają się wyłącznie za pośrednictwem reżyserii, lecz między wszystkimi osobami znajdującymi się w scenie. Dwie osoby, które przed zdjęciami rozmawiały ze sobą przez pięć minut, współpracują inaczej niż dwie osoby, które spotykają się dopiero przed kamerą.

Po czym poznasz plan, na którym przestrzega się tych zasad

Odbywa się rozmowa wstępna, podczas której pyta się o twoje granice, a nie tylko o twoją dyspozycyjność. Jest wyznaczona osoba kontaktowa, która nie reżyseruje. Zmiany w przebiegu są zapowiadane, a nie narzucane. A jeśli się wahasz, traktuje się to jako odpowiedź, a nie początek negocjacji.

Brak tych elementów nie jest dowodem złych zamiarów, ale wskazuje na niezorganizowaną produkcję. Zasady obowiązujące podczas naszych zleceń znajdziesz na stronie Bezpieczeństwo.